muz

Vikilug‘at dan olingan
muz
Muz granulalari an toʻplash


Flag of Turkey.svg Turkcha (tr)

Botanika

muz

Ot

muz

{{#ifeq:||

banan


Flag of Karakalpakstan.svg Qoraqalpoqcha (kaa)

Ot

muz


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

muz

Aytilishi

Etimologiyasi

MUZ 'suvning nol va undan past darajada so-vuqdan qotgan qolati'. Qahraton hishda yalangoyoh m u z bosib .. obdan pishgan bizning yigitni ham .. kun xiyla betohat hilgan edi (Oybek). Qadimgi tur — kiy tilda qam shunday maʼnoni anglatgan bu ot dastlab bu:z tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, II, 238), keyin — roq u: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan (ПДП, 375; Devon, III, 134), soʻngra soʻz boshlanishidagi b un-doshi m undoshiga almashgan (ДС, 352): bu:z > buz > muz.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

1 Suvning nol darajagacha sovi-shi natijasida qotgan holati; yax. ◆ Muzpar-chasi. Muz yormoq. shsh Qahraton qishda yalang oyoq muz bosib, saratonda qizgʻin qum kechib.. obdan pishgan bizning yigitni ham.. kun xiy-la betoqat qilgan edi. Oybek, «Tanlangan asarlar» . ◆ Ufqqa tutash muz qatlamlarini tilimlab, atom muzyorar kemasi suzib bora-yotir. Gazetadan .

2 Muz kabi sovuq. ◆ Uning boshiga muz yugu-rib, asablari tirishdi. \. Gʻulom, «Mashʼal» . ◆ Yoʻlchi qotgan korni gʻarch-gʻurch bosib, toza, muz havoni qomrab, keza boshladi. Oybek, «Tanlangan asarlar» .

3 koʻchma s. t. Juda sovuq, yoqimsiz narsa, odam va sh. k. haqida. ◆ Suhbat muz boʻlib ketdi. Mehmonlar ichkilikka zoʻr berishdi. S. Ahmad, «Gugurt» .

4 ot Sovuq. ◆ ..ellikka yakin kishi besh-oʻntadan navbat bilan kirib-chikkuncha, oyogʻimdan muzoʻtib ketdi. Oʻ. Hoshimov, «Qal-bingga quloq sol» .

Muz davri Yer tarixidagi qattiq sovuq-lar boʻlib, quruqlik yuzini qalin muz qop-lagan davr. Muz koʻchdi Ish oʻrnidan silji-di; yurishdi. ◆ Muz koʻchdi, oʻrtok Safarov, oʻrta dehqon kimirlab koldi. A. Qahhor, «Qoʻshchinor chirokdari» .

Antonimlari

МУЗ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

Botanika

muz

Ot

muz (koʻplik muzlar)

Tillarda

Ruscha ru

muz
1 лёд; льды; // ледовитый; ледяной; морозный; ◆ doimiy ~ вечные льды; ◆ koʻchma ~ дрейфующие льды; ◆ ~ yorar (kema) ледокол; Shimoliy Muz okeani Северный Ледовитый океан; ◆ ~ parchasi льдинка; ◆ daryoni ~ qopladi лёд сковал реку; ◆ ~day или ◆  ~dek холодный; холодный как лёд; ◆ ~dek suv холодная вода; ◆ ~ havo морозный воздух;
2 перен. неприятный, холодный, натянутый; ◆ Suhbat ~ boʻlib ketdi (С. Аћмад, «Гугурт») Беседа приняла неприятное направление; ◆ 

  • ~ davri геол. ледниковый период, оледенение; ◆ koʻnglim ~ boʻlib ketdi (букв. моё сердце охладело) мне опротивело (что-л.).