peshona

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

pe-sho-na

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

\f. ^'.1 l.^/ A-,1 l.;_. — mang-lay, peshona

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 anat. Yuzning qoshdan soch-gacha boʻlgan qismi, manglay. ◆ Keng peshona. Peshona suyagi. shsh Bu gaplardan hasharchilar qotib-qotib kulishardi. Razzoq buqachi peshonasini uqalab, terga pishib, indamay oʻtirardi. S. Ahmad, «Jimjitlik» . ◆ Ikromjon tyor bosgan peshonalarini, boʻyinlarini qi-yigʻi bilan artarkan, Azizxon tarafga bir qarab qoʻydi. S. Ahmad, «Ufq» .

Peshonani bogʻlab, ishga kirishmoq As-toydil ishga kirishmoq. Peshonasini si-lamoq ayn. boshini silamoq 2. q. bosh. ◆ [Boy:] Barakalla oʻgʻlim! ..Halol mehnat qilsang, hamisha baxting olchi-da! Hamisha peshonang-ni silayman! Hamza, «Boy ila xizmatchi» .

2 koʻchma Diniy tasavvurlarga koʻra: qis-mat, takdir. ◆ Nahot peshonamga toabad tobe-lik, qullik maqomi bitilgan boʻlsa. S. Siyoyev, «Yorugʻlik» .

Peshonaga yozilgani Taqsirda belgilan-gan narsa; taqdir, qismat. ◆ Peshonamga yozga-ni sen ekansan, menda nima chora! Hamza, «Tanlangan asarlar» . ◆ Bilmadim, taqdir uning va mening peshonamga nimalar yozgandir. F. Gʻulom, «Yodgor» . Peshonada bitganini (yoki yozil-ganini) koʻrmoq Taqdirda belgilangan nar-sadan, qismatdan qochib qutula olmaslik. ◆ Oʻynashmagin arbob bilan, arbob urar har bob bilan. Peshonada bitganini koʻrasan. Hamza, «Boy ila xizmatchi» . ◆ Zeroki, risola^shrimiz mavjud, har kim uz toleidan, peshonasiga yozilganini koʻradir. U. Ismoilov, «Saylanma» . Peshonamdan koʻrdim 1) tavakkal, nima boʻl-sa boʻlar. ◆ "Baxting boʻlsa, tuzalib ketasan", deyishyapti. U yogʻini peshonamdan koʻrdim. "Saodat"; 2) taqdirda yozilgani shu ekan, «na chora» . ◆ Xola, kup ezmalanmay, chiqib ayta-vering-da. Boʻladigan boʻlsa, mendan soʻrab nima qilasiz? Nima boʻlsa, peshonamdan koʻra-man. Hamza, «Tanlangan asarlar» . Peshonasi yorugʻ Omadi kelgan, baxtli. ◆ Peshonamiz yorugʻ ekan, oʻgʻlim. P. Tursun, «Oʻqituvchi» . Peshonasiga sigʻmadi Ayrildi, judo boʻldi.

3 s. t. Bisot, budu shud, bor-yoʻgʻi. Pesho-naginamizda bittagina-da, oʻrgilay, bitta-gina. S. Ahmad, Ufq. ◆ Peshonamda bitta oʻgʻil, yonimda yursin, deb turib oldi. S. Siyoyev, «Yorugʻ-lik» .

Peshona teri Mehnat va uning mahsuli. ◆ -Agar oʻzining peshona teri bilan boylik orttirgan shayx topilsa, — dedi istehzo bilan, — mayli, maqbarani oʻsha boshqara qolsin, men roziman! Shu bilan gapim tomom. K. Yashin, «Hamza» . ◆ Oʻgʻirlik qilib topgan boʻlsam aytinglar. Ular peshona teri bilan topilgan. Halollik bilan orttirganman ularni men.. K. Yashin, «Hamza» . Peshona teri toʻkmoq Tirishib, astoydil mehnat qilmoq. ◆ Musobaqadoshingiz qoʻygan shartlarni baja-rish uchun halol mehnat qiling, baravar peshona teri toʻking! U. Ismoilov, «Saylanma» . Peshonasi devorga tegmoq Tavbasiga tayan-moq, qilmishiga pushaymon boʻlmoq, tu-shunmoq. Peshonasi koʻhlik ayn. peshonasi yorugʻ q. peshona 2. Ollo taolo birovning pesho-nasini koʻhlik, birovnikini qup-quruq qilib yaratadi. U bandalariga rizq-roʻzni har kimning oʻziga yarasha oʻlchab sochadi. K. Yashin, Hamza. Peshonasi ochilmoq Ishi yurishmoq, omadi kelmoq, baxti ochilmoq. ◆ Boy ham shu mulkning badsshga, peshonam ochilib, biror ish-pishga tushib ketgunimcha, biror yil chamasi boqmoqchi boʻlibdi. Gʻ. Gʻulom, «Shum bola» . Peshonasi shoʻr yoki shoʻr peshona Baxtsiz, bebaxt. ◆ -Eh, peshonam shoʻr ekan, oshna! Bir tashvishdan qutulmasimdan ikkinchisi tappa bosadi, — dedi Azijon Omontoyga, biron najot top, deganday moʻltirab. K. Yashin, «Hamza» . ◆ [Jamila:] Yoki Gʻofirdek baxtsiz, onangday peshonasi shoʻr boʻlib tugʻilarmiding? Hamza, «Boy ila xizmatchi» . Peshonasi qora ayn. peshonasi shoʻr. ◆ Yoʻl uzunmi, dard uzun? Darvish ashulasi uzun. Tun qorami, dard qora ? Darvish peshonasi qora. X. Davron, «Qaqnus» . Peshonasini tirishtirmoq Ensasi qotmoq yoki jahli chiqmoq. ◆ Olchinbek dabdurustdan kirib kelib, tilyogʻlamachilik bshshn boshlagan gapi Hamzaning ensasini qotirdi. Peshonasi tirishib, qattiq gapirgisi keldi-yu, lekin oʻzini bosdi. K. Yashin, «Hamza» . ◆ Mansur bir nafas peshonasini tirishtirib, oʻylanib turdi-da, eshik tutqichiga qoʻl choʻzdi. Oʻ. Hoshimov, «Qalbingga quloq sol» .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ПЕШОНА. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

peshona
уст. книжн. = peshana.