qoʻzgʻalmoq

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

qoʻz-gʻal-moq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

Qoʻzgʻamoq fl. oʻzl. va majh. n. (q. qoʻzgʻamoq 1, 2, 4). ◆ Uning eski dardi yana qoʻzgʻaldi. Bu haqda yana gap qoʻzgʻa. 1◆ di. Masala qoʻzgʻaldi. yat ◆ Adolat bularning hammasini bir-bir oʻylarkan, qalbida Usmonjonga nisbatan iliq bir hisning qoʻzgʻalganini sezib, oʻz xayolidan oʻzi uyalib ketdi. S. Zunnunova, «Gulxan» . ◆ Men ham shularga suqlanib qaradim. Orzu, hislarim battar qoʻzgʻalib ketdi. Oydin, «Fonar tagida» . ◆ Koʻpdan unutilgan xotiralar yana qoʻzgʻaldi. S. Ahmad, «Hukm» .

2 Oʻrnidan turmoq yoki siljimoq. ◆ Sai-diy ketishga qoʻzgʻalganda, Salimxondan bosh-qa hech kim parvo qilmadi. A. Qahhor, «Sarob» . ◆ Mulla Alimqul eishkdan kirib kelgan meh-mon bilan koʻrishish va oʻz tagidagi koʻrpacha-dan joy berish taraddudida asta oʻrnidan qoʻzgʻaldi. P. Tursun, «Oʻqituvchi» .

3 Joʻnamoq, biror yoqqa bormoq, ketmoq. ◆ Bu yerdan qoʻzgʻalma! n ◆ Uning bu galgi Mar-gʻilon yoʻliga qoʻzgʻalishi ortiqcha bir ogʻir-lik bilan, ikkilanish bilan oʻralgan edi. A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» . Axmad Xusain yana bir necha kun uydan qoʻzgʻazmadi. Uning ermagi yolgʻiz kitoblar boʻldi. Oybek, Nur qidirib.

4 Turgan joyidan jilmoq, siljimoq, surilmoq. ◆ Stol oʻrnidan qoʻzgʻalganga oʻxshay-di. Javon juda ogʻir ekan, joyidan sira qoʻzgʻalmadi. Poyezd qoʻzgʻaldi. shsh ◆ Mashina qoʻz-gʻaldi, qoʻzgʻaldi-yu, oʻn-oʻn besh qadam yurmas-dan, birdan eshigi ochildi. A. Qahhor, «Toʻyda aza» .

5 Turgan joyida tebranmoq, silkinmoq, qimirlamoq. ◆ Qoʻrboshi tizzasi ustiga koʻn-dalang qoʻyilgan qshshchining ikki tarafi-dan bosib, bir qoʻzgʻalib qoʻydi. A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» . ◆ Mashhadiy kichkina gavdasi bilan yengilgina qoʻzgʻalib.. boshini chayqadi. Oybek, «Navoiy» .

6 Boshlanmoq, koʻtarilmoq; harakatga kelmoq. ◆ Poʻrtana qoʻzgʻaldi. tsh Shamol qoʻz-gʻalgan, tomlardagi, yoʻlkalardagi qorlarni toʻzitib, devorlarga, derazalarga urar edi. A. Qahhor, «Sarob» .

7 Biror kimsa, tuzum va sh.k. ga qarshi harakatga kelmoq, isyon, gʻalayon qilmoq. ◆ Goh u qiisyuqda, goh bu qishloqda kambagʻallar qoʻzgʻalib, boylarning gʻaramlariga.. oʻt qoʻ-yishar edi. M. Ismoiliy, «Fargʻona t» . o. ◆ Yaxshi, biz aytgan tartibda ishni boshlan&shr, xalq qoʻzgʻalsa, xon majbur! U. Ismoilov, «Saylanma» .

8 maxe. Biror harakat yoki taʼsirga ja-voban harakatga kelmoq, oʻz faoliyatini koʻrsatmoq. ◆ Odatda muskul nerv vositasida qoʻzgʻaladi.

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ҚЎЗҒАЛМОҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

qoʻzgʻalmoq
возвр. от qoʻzgʻamoq
1
подниматься, вставать;
2 трогаться (в путь); poyezd qoʻzgʻaldi поезд тронулся, поезд пошёл;
3 смещаться, двигаться; stol oʻrnidan qoʻzgʻalganga oʻxshaydi стол, кажется, сдвинут с места;
4 шевелиться; qoʻzgʻalma! не шевелись!;
5 спец. возбуждаться; приходить в возбуждение, реагировать, отвечать на раздражения; odatda muskul nerv orqali qoʻzgʻaladi обычно мускул возбуждается через посредство нервов (с помощью нервов);
6 перен. подниматься, поднимать голову, восставать; Goh u qishloqda, goh bu qishloqda kambagʻallar qoʻzgʻalib, boylarning gʻaramlariga ... oʻt qoʻyishar edi (М. Исмоилий, «Фарѓона тонг отгунча») То в одной, то в другой деревне поднявшиеся бедняки поджигали байские скирды;
7 в сочетании с рядом существительных означает начало какого-л. действия, возникновение чего-л.; shamol qoʻzgʻaldi поднялся ветер; bu narsa ustida soʻz qoʻzgʻalmadi об этом даже и разговору не было; об этом и речи не было; об этом даже и не заговаривали.