soʻrmoq

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

soʻrmoq I[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

soʻr-moq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Lablarga qoʻyib yoki lab orasiga olib, siqib ichga tortmoq. ◆ Anorning suvini soʻrmoq. Javzo kirmay, ravoch suvini soʻr. Maqol .

2 Shu yoʻsinda ovqatlanmoq, emmoq (bola haqida). ◆ Ona koʻkragini soʻrib yotmoq.

3 Damiga tortib olmoq. Nasos suvni soʻ-rib oladi.

4 Umuman, tortib olmoq. ◆ Kuz oftobi.. ertalabdan oqshomgi yomgʻir zahrini soʻra boshladi. Y. Shamsharov, «Kumush piyola» . ◆ Tepaga koʻtarilgan quyosh oʻtli tili bilan yer bagʻ-ridagi barcha namni soʻrib olardi. Sh. Rashidov, «Boʻrondan kuchli» .

5 Tirik organizmlarning suvini, shi-rasini, qonini maxsus aʼzolari yordamida tortib ichmoq (hasharotlar, qush va hayvon-lar haqida). ◆ Kapalak gul suvini soʻradi. Zulu k qon soʻradi. m ◆ Yosh oʻrgimchaklar onasi-ning har tomonidan qon suyuqligini soʻravera-di. "Fan va turmush" .

6 Ogʻizga olib va tuluk bilan hoʻllab, selini til va tanglay harakati bilan asta-sekin ichga yutmoq; shimmoq. ◆ Konfet soʻrmoq. v ◆ -Biz dehqon odammiz, Saidqul, — dedi u. — Siz u — ayollar bilan koʻp gaplashib, oz tanovul qilib, keyin gazagiga qand soʻradi-gan. M. M . Dust, Lolazor.

7 koʻchma Zoʻrlik yoki aldov bilan birov-ning kuchidan, mehnatidan, boyligidan foydalanmoq; ekspluatatsiya qilmoq. ◆ [Zuh-ra:] Sigirning qulogʻiga tushgan kanaday erni soʻrib yotish ham yaxshi kasb! A. Qahhor, «Ogʻriq tishlar» .

8 Chekmoq, tortmoq. ◆ Chilim soʻrmoq. v ◆ Bektemir maxorka oʻrab, jimgina soʻra boshladi. Oybek, «Quyosh qoraymas» .

Barmogʻining (yoki tirnogʻining) kirini soʻrmoq Och qolmoq, yeyishga narsa topolmas-lik. ◆ Koʻplarning yegani noni, qalagani oʻtini yoʻq. Barmogʻining kirini soʻrib, oyogʻini eski toʻshakka oʻraboʻtiribdur. X. Toʻxtaboyev, «Yillar va yoʻllar» . Qonini (yoki kuchini, iligi-ni) soʻrmoq q. qon. ◆ Bultur, kech kuz, qishning boshlari boʻlsa kerak — kuch-quvvatini alla-qanday koʻrinmas jonzot soʻrib olgandek, birdan ozib-toʻzib.. rangi olindi, burungi gʻayratidan asar ham qolmadi. "Yoshlik" . ◆ Dehqonlarning holi shundayin oʻtgan Shaf-qatsizlar iligin soʻrib yotgan. Ergash Ju-manbulbul oʻgʻli .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

soʻrmoq II[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

soʻr-moq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

ayn. soʻramoq. ◆ Rang koʻr, hol soʻr. Maqol . v ◆ Aslim soʻrsang, bir yakdona gavharman, Yovmit, deydi unib-oʻsgan yurtim-ni. "Goʻroʻgʻlining tugʻilishi" . ◆ Arzi holingni bugun soʻrgali sulton keladur. Hamza .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

СЎРМОҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

soʻrmoq I
1
прям. и перен. сосать, всасывать; высасывать; тянуть; ◆ anorning suvini soʻrmoq высасывать сок из граната; boylar xalq qonini soʻrar edi богачи сосали кровь народа;
2 перен. разг. целовать взасос.

soʻrmoq II
обл. = soʻramoq; rang koʻr, hol soʻr погов. посмотри, как выглядит человек, и потом справляйся о его здоровье (т. е. по виду человека ты должен догадаться о состоянии его здоровья).