yangi

Oʻzbekcha (uz)

yangi I

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

yan-gi

Etimologiyasi

YAŊI 'yaqinda bunyod qilingan’. Bizning teatr hali ya n g i — d a (Oybek). Qadimgi turkiy talda ham shunday maʼnoni anglatgan bu soʻz yaŋï tarzida ta — laffuz qilingan (ДС, 234), oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga almashgan, ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: yaŋï > yäŋi.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

1. Ilgari boʻlmagan, endi yuzaga kelgan (kelayotgan, keladigan). ◆ Yangi ariq. ◆ Yangi texnologiya. ◆ Yangi devor. ◆ Yangi zavod. ◆ Yangi yoʻl. ◆ Yangi ilmiy yoʻnalish. ◆ Yangi korxona. ◆ Yangi uy. ◆ Yangi shahar. ◆ Yangi nav. ◆ Tinchlik-omonlik boʻlsa, bir kun kelib, yangi dangʻillama imoratlar solib ham, hozirgiday, "shunchalik gap ekan-ku", deymiz. Abdulla Qahhor, „Qoʻshchinor chiroqlari“ ◆ U doʻstlariga tunov kungi yangi sherini maʼqul qilolganiga quvonardi. Sa’dulla Siyoyev, „Yorugʻlik“ ◆ U Mirmurodovni har koʻrganda: -Yangilik bormi, eshitaylik, - deb soʻraydigan boʻldi. "Guldasta"
2. Hali tutilmagan yoki juda kam ishlatilgan, asl holatini yoʻqotmagan; zid. eski. ◆ Yangi kiyim. ◆ Yangi mashina, ◆ Dushanba kuni yangi banoras toʻn va yangi yashil baxmal doʻppimni kiyib, idoraga bordim. "Guldasta"
3. Ish-faoliyati, hayoti endi boshlangan, boshlanganiga hali koʻp boʻlmagan; yangi qilingan. ◆ Bu ishda u yangi, yo'rdam berish kerak. ◆ U - yangi hisobchimiz Oqpoʻlat akaning yakka-yu yagona arzanda oʻgʻli. Sa’dulla Siyoyev, „Yorugʻlik“ ◆ Sattorqul yangi rais boʻlsa ham, shoshmasdan koʻklamni tizginlab oldi. Abdulla Qahhor, „Qoʻshchinor chiroqlari“ ◆ Nihoyat, otasi oʻz muddaosiga yetdi - qizini yangi kuyovga topshirib tinchlandi. Abdulla Qodiriy, „Oʻtgan kunlar“
4. Oʻzaro navbatda avvalgisidan keyingisi; navbatdagisi, endigisi. ◆ Yangi direktor. ◆ Yangi lavozim. ◆ Bilim maskanlarida yangi oʻquv yili boshlandi. Gazetadan ◆ Ha, tongni qarshilab olsa-da takror, Yangi deb ataydi har kunni odam. Abdulla Oripov
5. Shu yil, shu mavsumga tegishli; shu yilga oid; dastlabki. ◆ Shoʻrvaga yangi kartoshka solindi. ◆ Yangi bugʻdoyning noni. ◆ Yangi hosilni peshma-pesh qabul qilish va undan sifatli tola ajratib olishga ham puxta hozirlik koʻrildi. Gazetadan

yangi II

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

yan-gi

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

(urgʻu oldingi boʻgʻinda) rvsh. Yaqindagina, hozirgina. ◆ U yangi shu yerda edi. ◆ Tandirdan yangi uzilgan nonlar. ◆ Yangi boʻshangan sovliq qoʻzisini yalaydi. Said Ahmad, „Yulduz“

Antonimlari

ЯНГИ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.

Sifat

yangi

Tillarda

yangi

• Estoncha: uus
• Fincha: uusi
• Gagauzcha: eni
• Tofacha: няа
• Tuvacha: чаа
• Uygʻurcha: يېڭى
• Xakascha: наа
• Yoqutcha: саҥа
• Chuvashcha: ҫӗнӗ

Ruscha _ru

yangi
1 новый; ◆ yangi bino новое здание; ◆ yangi kiyim новая одежда;◆ yangi xabar новая весть, новость; ◆ yangi xodim новый работник; Yangi yilingiz qutlugʻ boʻlsin! с Новым годом!;
2 свежий; ◆ yangi gazeta свежая газета; ◆ yangi karam свежая капуста;◆ yangi non свежий хлеб;
3 молодой; ◆ yangi kelin молодая невестка; ◆ yangi oy 1) молодой месяц; новолуние; 2) новый месяц;
4 новый, появившийся недавно (взамен прежнего); ◆ yangi direktor новый директор; ◆ u bu yerda yangi он здесь [человек] новый;
5 этого года (урожая); молодой; ◆ yangi kartoshka молодой картофель, молодая картошка; ◆ yangi yongʻoq орехи этого года урожая;
6 новый, относящийся к текущему или недавнему отрезку времени; ◆ yangi tarix новая история;
7 в знач. нареч. снова, вновь; ◆ Esingizda bormi, meni dor ostidan qutqazib, menga yangi hayot bagʻishlaganingiz? (А. Ќодирий, «Ўтган кунлар») Вы помните, как спасли меня от виселицы и (тем самым) вновь даровали мне жизнь?;
8 разг. молодой, неопытный, зелёный; ◆ yangi shofyor молодой (неопытный) шофёр;
9 только что, недавно; ◆ u yangi shu yerda edi он только что был здесь; ◆ yangi bir odam sizni soʻrab kelgan edi только что приходил какой-то человек и спрашивал вас; ◆ 

• yangi mehmon (букв. новый гость) новорождённый, прибавление семейства.