ep

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

ep

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

EP ’iloj, udda, yoʻl’. Hech e p i n i hila olma— di. Qadimgi turkiy tilda 'udda', ’iloj’ maʼnosini ang-latgan bu ot asli eb tarzida talaffuz qilingan; keyin-chalik b undoshi p undoshiga almashgan (ЭСТЯ, I, 286): eb > ep. Oʻzbek tilida bu soʻz ev shaklida qam ishlatiladi, bunda b undoshi v undoshiga almashadi: eb > ev.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

kam qoʻll. Bajarish, uddalash qobi-liyati. -Aytmoqchi, — ◆ dedi Teshaboy birdan jonlanib, — Gʻulom qorini tushira qolsan-giz qsishy boʻladi, epi ham tuzuk. M. Ismoiliy, «Fargʻona t» . o.

Ep bilmoq Oʻziga maʼqul, munosib bil-moq (asosan boʻlishsiz shaklda qoʻllanadi). ◆ Anvar vaʼda berib qoʻyishni ep bilmaganlik-dan soʻzsiz oʻtirar edi. A. Qodiriy, «Meh-robdan chayon» . ◆ Indamay xonaga kirib ketishni Gʻayrat oʻziga ep bilmadi. M. Hazratqulov, «Jurʼat» . Ep boʻlmoq Maʼqul, oʻrinli boʻl-moq, toʻgʻri kelmoq. ◆ Sizga bunday beposhna gaplar ep boʻlmaydi. T. Murod, «Ot kishnagan oqshom» . ◆ Oʻziga ep boʻlsa qizim, Zoʻrlik qilib tortib olsin. "Bahrom va Gulandom" . Ep kelmoq Maʼqul boʻlmoq, toʻgʻri kelmoq. ◆ Turk-manning toʻy qoida-rasmini yaxshi bilasiz, elga ep kelguday toʻyni olib bora bering. "Boʻtakoʻz" . ◆ Shu yoʻllarning qaysi biri maʼqul? Qaysi biri ep keladi ? Qaysi birini qilsam, oʻzimga xayriyat boʻladi? Choʻlpon, «Kecha va kunduz» . Ep koʻrmoq ayn. ep bilmoq. ◆ Hotam ortiqcha adi-badi aytib oʻtirishni ep koʻr-madi. M. Hazratqulov, «Jurʼat» . ◆ Toʻtiqiz, otasi har qancha yomon boʻlganda ham, yuziga nafrat yogʻdirishni oʻziga ep koʻrmadi. M. Ismoiliy, «Fargʻona t» . o. Epga kelmoq Du-rust, maʼqul holatga kelmoq; yaxshi boʻlmoq. Avtobuslar tushsin tartibga, Toʻxtar joy-lar kelsin bir eta. Oʻ. Rashid. ◆ Tanbeh bilan epga kelmaganlarni idoraga yozib topshi-radilar. A. Qodiriy, «Obid ketmon» . Epga olmoq (yoki solmoq) Maqbul, durust holga keltirmoq. Poyonsiz qirlarning.. ularning dimogʻiga iskatgan davo islari, yoqimli hidlari har qanday ishdan chiqayozgan hayot egasini ozgina boʻlsa ham eta ola biladilar. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar. Epi kelmoq Udda-sidan chiqmoq; mashqini olmoq; oʻrganmoq; eplay oladigan boʻlmoq. ◆ Otda yurishga epi kelib qolganday edi endi ogʻmayapti ham, surilmayapti ham. S. Anorboyev, Mehr. Epini qilmoq Yoʻl topa olmoq, ilojini qilmoq. ◆ Nimaiki kerak boʻlsa.. aytishaversin. Bu orada epini k,ilolmasam, shahar bor, xoʻpmi? M. Ismoiliy, «Fargʻona t» .o. ◆ Ahvolimiz sizga ravshan.. — Bir epini qilsa boʻladi. Oybek, «Tanlangan asarlar» .


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ЭП. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

ep:
◆ ~ koʻrmoq (или bilmoq) считать удобным, подходящим; считать подобающим, достойным; ◆ bu gapni aytishni u oʻziga ~ koʻrmadi он счёл неудобным для себя говорить это; ◆ ~ga olmoq (или solmoq) 1) выправить, наладить, упорядочить; 2) перевоспитать; образумить; призвать к порядку (кого-л.); ◆ ~ini qilmoq (или topmoq) = evini qilmoq (или topmoq) см. ◆ ev 1; ~i boʻlmadi = evi boʻlmadi см. ev 1.