qizil

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search
qizil
Vikipediya
Vikipediyada qizil haqida maʼlumotlar bor:


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

qi-zil

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

QIZIL ' qon rangidagi',    '    alvon'. Patnisda

toʻrtta kulcha, ikki bosh q i z i l chillaki .. bor edi (Oybek). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu sifat asli 'qizil tus ol—' maʼnosini anglatgan qïz— feʼlidan (ДС, 450) — (ï)l qoʻshimchasi bilan yasalgan; keyinchalik ï unlilarining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qïz- + ïl = qïzïl > qizil.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Qon rangidagi; qirmizi, al-von. ◆ Qizil muqovali kitob. Qizil koʻylak.

Qizil qalam. Qizil olma. n ◆ Patnisda toʻrtta kulcha, ikki bosh qizil chillaki va bir bosh qush choʻqigan qandaydir oq uzum bor edi. Oybek, «Tanlangan asarlar» .
Qizil ari ayn. qovogʻari. Qizil gul 1) qizil rangda ochiladigan har qanday gul;

2) atirgulning qizil ochiladigan alohida bir turi. ◆ Yoz gulshani qizil gul, Xalqim qi-lur namoyish. S. Abdulla; 3) shunday gullar ochilgan paytda oʻtkaziladigan xalq sayili . Qizil kitob Yoʻqolib borayotgan yoki yoʻqo-lish xavfida boʻlgan noyob oʻsimlik va xay-von turlarini qayd qiluvchi davlat huj-jati. ◆ Xalqaro qizil kitob. Oʻzbekiston kizil kitobi. Qizil lavlagi ayn. qizilcha 1.

2 ot Yuzning, badanning shu tusga mo-yil rangi; qizillik. ◆ Uning yuzidagi qizilga yana qizil qoʻshildi. Oydin, «Oʻzidan koʻrsin» . ◆ Shirinzabonovning yuziga qizil yugurdi. "Mushtum" .

3 koʻchma s.t. Vino. Siz har vaqt Jamol-boy akam bilan choʻqishtirasiz, bizga joʻra boʻling, kizil iching! Oybek, Tanlangan asarlar.

4 koʻchma esk. Oktyabr inqilobi, shoʻro tuzumi, armiyasiga oidlikni bildiradigan soʻz sifatida qoʻllangan. ◆ Qizil armiya. Qizil shark■ Qizil askar. Qizil toʻy. Qizil mat-buot. Qizil choyxona. Qizil karvon. Qizil gvardiya.

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ҚИЗИЛ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Sifat[tahrirlash]

qizil