qoʻymoq

Oʻzbekcha (uz)

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

qoʻy-moq

Etimologiyasi

QOʻY- 'biror makonga joylanggir—’. Chelakni shu yerga Qoʻying, Gulnor, suvni men oʻzim eltaman (Oybek). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu feʼlning asosiy shakli qod— boʻlgani misollarning moʻlligidan ochiq koʻrinib turibdi (ДС, 451), qoy— shakliga esa uch manbadangina misol keltirilgan (ДС, 453). Bu ikki shakldan tashqari, DSda qo- shakli ham keltirilib, undan qod— shakliga havola berilgan (451- bet). Ushbu lugʻatdagi qoz- (ДС, 452: 'ostavlyat', 'brosat'), qot- (ДС, 461:    'ostavlyat¹, 'pokidat') soʻzlarini ham qamrab olib fikr yuritsak, qadimgi turkiy tilda 'oʻrin' maʼnosini anglatgan qo oti mavjud boʻlganiga, qod-, qoy-, qot- soʻzlari oxiridagi undoshlar asli feʼl yasovchi qoʻshimcha ekaniga ishonch hosil qilish mumkin: -d va -y bir qoʻshimchaning, -z va -t esa boshqa bir qoʻshimchaning ikki fonetik shakliga teng boʻlib, —d va —y 'maʼlum makonga yoʻnaltir—' maʼnosini, —z va —t esa 'maʼlum makonda qoldir-' maʼnosini ifodalagan boʻlib chiqadi.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

1. Qoʻldagi yoki umuman koʻtarib olingan narsani biror joyga oʻrnashtirmoq, joylashtirmoq. ◆ Kitobingni partaga qoʻy. ◆ Yelkangdagi qopni yerga qoʻy. ◆ Chelakni shu yerga qoʻying, Gulnor, suvni men oʻzim eltaman. Oybek, „Tanlangan asarlar“ ◆ Hasanali iljaygan koʻyi qoʻltigʻidagi zarrin choponni olib, sandal ustiga qoʻydi. Abdulla Qodiriy, „Oʻtgan kunlar“
2. Belgili holatda, tartibda joylamoq, joylashtirmoq. ◆ Dasturxonga non qoʻymoq.
3. Biror joy yoki narsaga tirab, taqab, qoʻndirib oʻrnashtirmoq, oʻrnatmoq. ◆ Boshga savat qoʻyib yurmoq. ◆ Qarol aravaning orqasiga kichkina shoti qoʻyib, oʻzi otni ushlab turdi. Mirzakalon Ismoiliy, „Fargʻona tong otguncha“ ◆ Maston, yuki ogʻir aravani tortib borayotgan otday, oyoqlarini tirab, yuqoriga intilar, Turgʻunoy esa engashib, ikki kaftini tizzasiga qoʻyib, zoʻrgʻa-zoʻrgʻa qadam tashlar edi. Abdulla Qahhor, „Maston“ ◆ Yoʻlchi nayni labiga qoʻyib, butun zavqi bilan chala ketdi. Oybek, „Tanlangan asarlar“
4. Foydalanish uchun biror narsa bermoq. ◆ Mehmonga stul qoʻymoq. ◆ Kampir bolalar oldiga issiq non va qaymoq qoʻydi.
5. qurmoq, solmoq. ◆ Qaldirgʻoch ayvonga in qoʻyibdi.
6. Quriladigan, oʻrnatiladigan narsa oʻrnini belgilamoq, unga oʻrin qoldirmoq. ◆ Uyning eshigini shu tomondan qoʻyamiz. ◆ Moʻrini qayerdan qoʻyasiz?
7. Belgili joyga, oʻringa oʻrnatmoq, mahkamlamoq; solmoq. ◆ Derazaga oyna qoʻymoq. ◆ Uzukka koʻz qoʻymoq.
8. Birga, yonida olib ketmay, biror joyda qoldirmoq, tashlab ketmoq. ◆ U bolasini bogʻchaga qoʻyib, ishga boradi. ◆ [Yormat] Yoʻlchining hozirgina qishloqdan qaytib, singlisini xoʻjayinnikiga qoʻyib, bu yerga hangomalashish uchun kelganini bilgach, yigitning koʻnglini parishon qilishga botinmay, ancha vaqtgacha qiynaldi. Oybek, „Tanlangan asarlar“
9. Saqlash uchun bermoq, topshirmoq. ◆ Pulni omonat kassaga qoʻymoq.
10. Qoʻlidan, quchogʻidan, ixtiyori, tasarrufi va shu kabilardan chiqarmoq, boʻshatmoq. ◆ Koʻr tutganini qoʻymas, kar - eshitganini. Maqol ◆ Toʻtiqiz shoxni qoʻyib yuborib, boʻgʻotdan koʻchaga qaradi. Morzakalon Ismoiliy, „Fargʻona tong otguncha“ ◆ Otabek Kumushni qoʻyib, yerdagi atalani oldi. Abdulla Qodiriy, „Oʻtgan kunlar“
11. Nazardan, eʼtibordan, navbat va shu kabilardan chetda qoldirmoq. ◆ [Qudrat:] Amaldorning oʻzi kim? U boyni qoʻyib, kambagʻalni yoqlarmidi? Nazir Safarov, „Uygʻonish“
12. Nikohni bekor qilib, xotindan ajralmoq, xotinini taloq qilmoq. ◆ Shundoq xotinni qoʻyib yuborgansiz-a, afandixon. Siz ham bir kunmas-bir kun shu xotinning uvoliga qolasiz. Said Ahmad, „Hukm“ ◆ Oʻgʻlingni oldingga olsang-da, undan soʻrasang: "Qaysi xotining bilan boʻlishni xohlaysan? Xohlamaganingni qoʻy!" - deb. Abdulla Qodiriy, „Oʻtgan kunlar“
13. Biror ish-harakatni bajarish uchun imkon, yoʻl, erk bermoq, ruxsat qilmoq. ◆ -Oʻz qilmishingizdan gapiring! -Axir, shoshmang, aytguncha qoʻyasizmi, yoʻqmi? Abdulla Qahhor, „Munofiq“ ◆ Doʻsti.. afandini ovqat yegani qoʻymasdan, ustma-ust savol bera boshladi. "Latifalar" ◆ -Zaynabnisa, - dedi [Kumush], Zaynab qaradi, - bu kishini tashqariga chiqib yotishga qoʻymang, tuzukmi? Abdulla Qodiriy, „Oʻtgan kunlar“
    Kim qoʻyibdi - joʻnalish kelishigidagi kishilik olmoshlari yoki shaxs ifodalovchi soʻzlar bilan qoʻllanganda, shu soʻz bildirgan shaxsning tushum kelishidagi soʻz bildirgan narsaga haqqi yoʻqligi, unga munosib emasligi ifodalanadi. ◆ [Nuri:] Men uning koʻzini oʻyib olay, oshiq-maʼshuqlikni unga kim qoʻyibdi. Oybek, „Tanlangan asarlar“
    Ogʻiz ochgani qoʻymaydi - gapirishga imkon bermaydi, gapirtirmaydi.
    Oʻz ixtiyoriga (yoki erkiga, mayliga) qoʻymoq - ixtiyorini oʻziga bermoq, oʻziga tashlamoq. ◆ Oʻz erkiga qoʻying, ortiq zoʻrlamang, Erka koʻngli erk bogʻida yayrasin. Gʻayratiy ◆ [Otabek] Otning boshini oʻz ixtiyoriga qoʻygan, ilgarigidek yurak oshiqishlari ichida otni tez yurishga qistamay.. keta beradir. Abdulla Qodiriy, „Oʻtgan kunlar“
    Oʻziga qoʻyib bermoq - hech aralashmay, butunlay oʻziga tashlab qoʻymoq.
    Qoʻymay yoki qoʻyarda-qoʻymay - tinchlik bermasdan, qistab, majbur qilib. ◆ Qoʻymay kinoga olib bormoq. ◆ Bir necha oy mobaynida qiz oʻzi xohlabmi yo Sidiqjon "asti qoʻymagani" uchunmi, boqqa yana bir necha marta tushib chiqdi. Abdulla Qahhor, „Qoʻshchinor chiroqlari“
14. Oʻstirmoq (soch, soqol, tirnoq va sh.k. haqida). ◆ Soch qoʻymoq. ◆ Soqol qoʻymoq. ◆ Tirnoq qoʻymoq. ◆ Eshikning bir tabaqasi gʻiyqillab ochildi. Qoʻngʻiznusxa moʻylov qoʻygan qora qosh bir kishining boshi koʻrindi. Said Ahmad, „Hukm“ ◆ Har yili bayramda yasan-tusan qilib, gajak qoʻyib.. Beshariqqa tushadigan Shovardi qizlari bayram kunlarini ham erkaklar bshtn bab-baravar ketmon urib, dalada oʻtkazishdi. Abdulla Qahhor, „Oltin yulduz“
15. Yoʻlini ochib, biror tomonga, narsaga yoʻnaltirmoq, yubormoq(suv, gaz, bugʻ va sh.k. haqida). ◆ Ekinlarga suv qoʻymoq.
16. (faqat buyr.m.da) Tark etmoq, tashlamoq, toʻxtatmoq, barham bermoq, yigʻishtirmoq. ◆ Qoʻying shunday gaplarni! ◆ Toʻyga borsang, toʻyib bor, yomonligingni qoʻyib bor! Maqol ◆ Yoz yopinchigʻingni qoʻyma, qish - oʻzing bilasan. Maqol ◆ Jinniligingni qoʻy, Mutal aka! Abdulla Qodiriy, „Oʻtgan kunlar“
17. Belgilamoq, aniqlamoq (baho, narx va shu kabilar haqida). ◆ Baho qoʻymoq. ◆ Diagnoz qoʻymoq. ◆ Arzon narx qoʻymoq. ◆ Aʼlo oʻqisam ham, oʻqituvchimiz "yaxshi" qoʻydi. Abdulla Qahhor, „Ayb kimda?“
18. Nom, laqab qoʻymoq, nomlamoq. ◆ Ot qoʻymoq. ◆ Sarlavha qo‘ymoq. ◆ Nega bunga Chittak, deb laqab qoʻydilaring ? Abdulla Qahhor, „Qanotsiz chittak“
19. ...deb bilmoq, hisoblamoq, fahmlamoq. ◆ Oʻzini yuqori qoʻymoq. ◆ [Otabek Usta] Olimni juda yuqori darajaga qoʻygandek, uning majlisi bilan ham ancha yengillashar.. edi. Abdulla Qodiriy, „Oʻtgan kunlar“ ◆ Gʻafforjonning fe’li maʼlum boʻlgani uchun koʻp kishi aybni Umriga qoʻyib yurar edi. Abdulla Qahhor, „Xotinlar“
20. Biror ish, vazifaga tayinlamoq, belgilamoq. ◆ Navbatchi qoʻymoq. ◆ Yomondan qorovul qoʻysang, yov yetti boʻlar. Maqol ◆ Shu yigit meni olib kelib, MTSga qarashli choyxonaga qoʻydi. Abdulla Qahhor, „Qoʻshchinor chiroqlari“
21. Vositachi, vakil sifatida yoʻllamoq, foydalanmoq. ◆ Qizga sovchi qoʻymoq. ◆ Bir kun haligi sudxoʻr meni bir savdogar oʻrtog‘iga soʻratib odam qoʻyibdi. Gʻ. Rasul, „Adolat“ ◆ [Podsho:] -Qizimni oʻshanga beraman, xaloyiqqa jarchi qoʻyinglar, - dedi. "Ertaklar" ◆ Shu qishdan qoldirma, oʻrtaga, albatta, boy togʻangni qoʻy. Oybek, „Tanlangan asarlar“
22. Biror narsani ishga solmoq, harakatga keltirmoq. ◆ Patefon qoʻymoq. ◆ Radio qoʻymoq. ◆ Televizor qoʻymoq. ◆ [Yoʻlchi] Katta hovliga ters boʻlgan kamgak-panaroq joyda samovar qoʻyish, oʻtin yorish bilan mashgʻul boʻldi. Oybek, „Tanlangan asarlar“ ◆ U ashulani "Koʻcha bogʻi"dan boshladi, ovozini baralla qoʻyib.. zoʻr ilhom bilan aytdi. Mirzakalon Ismoiliy, „Fargʻona tong otguncha“ ◆ Ali bor tovushini koʻyib ashula qildi. Abdulla Qodiriy, „Oʻtgan kunlar“
23. Namoyish qilmoq, koʻrsatmoq. ◆ Kino qoʻymoq. ◆ Konsert qoʻymoq. ◆ Tomosha qoʻymoq. ◆ Hordiq kunlari shahardan chiqadigan avtomobil shu yerda [maktab sahnida] kartina qoʻyib berar edi. Abdulla Qahhor, „Asror bobo“
24. qoldirmoq; keyinga surmoq. ◆ U sutning yarmini ukasiga qoʻydi. ◆ Sigir yemdan nishxoʻrt ham qoʻymabdi. ◆ Oʻzimizning Mallavoy aka bir oʻtirganda bitta qoʻyni kalla-pochasi bilan yeb, terisini nonushtaga qoʻyadi. Abdulla Qahhor, „Qoʻshchinor chiroqlari“ ◆ [Sidiqjon] Toʻgʻon boshiga borishni ertaga qoʻyib, kunni shu yerda oʻtkazdi. Abdulla Qahhor, „Qoʻshchinor chiroqlari“
25. Muhokama, munozara va sh.k. uchun taqdim, taklif qilmoq. ◆ Shior qoʻymoq. ◆ Masalani kun tartibiga qoʻymoq. ◆ U yana Oyqiz oldiga qator-qator soʻroqlar qoʻyib, oʻqishga borishini quvvatlagani uchun chin dildan tashakkur bayon qilardi. Sharof Rashidov, „Boʻrondan kuchli“
26. Surtmoq, surkamoq. ◆ Qoshga oʻsma qoʻymoq. ◆ Yaraga dori qoʻymoq. ◆ Yod qoʻymoq. ◆ Xina qoʻymoq. ◆ Surma qoʻymay muncha ham, jonon, qarodir koʻzlaring. Muqimiy ◆ Peshonangga baxt bitgan ekan, bolam. Boʻyi boʻyingga teng, qoshi-koʻzi surma qoʻygandek qop-qora. Parda Tursun, „Oʻqituvchi“
27. Biror usulda, biror vosita bilan urmoq, tushirmoq, solmoq. ◆ Shapalok (tarsaki) bilan qoʻyib yubormoq. ◆ Musht qoʻymoq.
28. Biror belgi, ishora tushirmoq. ◆ Soʻroq alomati qoʻymoq. ◆ Ikki nuqta qoʻymoq. ◆ Qoʻl qoʻymoq.
29. Biror holatda tutmoq, qoldirmoq. ◆ Birovni yolgʻiz qoʻymoq. ◆ Tinch qoʻymoq. ◆ Boʻsh qoʻymoq. ◆ Erkin qoʻymoq. ◆ Xoli qoʻymoq. ◆ Mana Yoʻlchiboy. Togʻni ursa, tolqon qiladigan yigit. Qizimizni och-yalangʻoch qoʻymasdi. Oybek, „Tanlangan asarlar“
30. (j. k. bilan) Duchor qilmoq, yoʻliqtirmoq; qoldirmoq. ◆ Tashvishga qoʻymoq. ◆ Uyatga qoʻymoq. ◆ Xijolatga qoʻymoq. ◆ Oʻzim bir balodan zoʻrgʻa qutuldim-u, domla meni yana baloga qoʻymoqchi. Abdulla Qahhor, „Sarob“
31. (ch. k. bilan) Biror maqsad, ish-harakat va shu kabilardan qoldirmoq. ◆ Yoʻldan qoʻymoq. ◆ Mashqdan qoʻymoq. ◆ Choʻmilishdan qoʻymoq. ◆ Oʻyindan qoʻymoq. ◆ Shoqosimni ishdan qoʻymaslik uchun, u ikki-uch minutda voqeani soʻzlab berdi. Oybek, „Tanlangan asarlar“ ◆ Yosh qizni olganing bir sari, endi buni oʻqishdan qoʻyib, kurortga olib ketayotganing nimasi? Abdulla Qahhor, „Ogʻriq tishlar“
32. Baʼzi otlarga birikib, qoʻshma feʼl hosil qiladi, mas., ◆ bino qoʻymoq , ◆ ixlos qoʻymoq , ◆ yoʻl qoʻymoq , ◆ koʻngil qoʻymoq , ◆ mehr qoʻymoq , ◆ tanda qoʻymoq , ◆ shart qoʻymoq , ◆ oʻt qoʻymoq , ◆ qadam qoʻymoq .
33. ko'm. fl. vzf. Yetakchi feʼl bildirgan harakatning bajarilishi bilan bog‘liq turli grammatik maʼnolarni ifodalaydi. ◆ Aytib qoʻy. ◆ Bildirib qoʻy. ◆ Yoʻqotib qoʻyma. ◆ Qarab qoʻydi. ◆ Kulib qoʻydi. ◆ Ayt-qoʻy. ◆ Kelmayman-qoʻyaman. va sh.k. ◆ Usta Bahrom tomogʻini qirib, sekin yoʻtalib qoʻydi. Mirzakalon Ismoiliy, „Fargʻona tong otguncha“ ◆ Yoʻlakda turgan Oʻzbek oyim darvozadan moʻralab qoʻydi. Abdulla Qodiriy, „Oʻtgan kunlar“ ◆ Ergash ishni chatoq qilib qoʻydi-da. Asqad Muxtor, „Opa-singillar“
34. Boʻlishsiz feʼldan keyin boʻlishsiz shaklda kelib, birinchi feʼldan anglashilgan harakatning bajarilmay qolmasligini bildiradi. ◆ Majlislarda, xususiy suhbatlarda qoridan soʻz ochgan har bir kishi "Kanizak bilan Sidiqjon mojarosi"ni aytmasdan qoʻymas edi. Abdull Qahhor, „Qoʻshchinor chiroqlari“ ◆ Bu chechak qirlari oʻz bagʻrida suzib borgan bizning Otabekni ham oʻziga qaratmay qoʻymaydir. Abdulla Qodiriy, „Oʻtgan kunlar“
    Bir yostiqqa bosh qoʻymoq - q. yostiq.
    Boʻyniga qoʻymoq - q. boʻyin I.
    Gapni (yoki maslahatni) bir joyga qoʻymoq - q. gap I.
    Otimni boshqa qoʻyaman - q. ot II.
    Tishini tishiga qoʻymoq - q. tish I.
    Yuziga oyoq qoʻymoq - q. oyoq I.
    Oʻzini qayerga qoʻyishni bilmay - Nima qilarini bilmay qattiq iztirob chekib, toqatsizlanib. ◆ Qoʻying, yigʻlamang, amakingizning feʼli oʻzingizga maʼlum. Sizni eslaganda, oʻzini qayoqqa qoʻyishni bilmay, xunob boʻlib yurguvchi edi. Parda Tursun, „Oʻqituvchi“
    Oʻzini qoʻygani joy topolmay - ayn. Oʻzini qayerga qoʻyishni bilmay. ◆ Gʻulomjon hokimni kutgani bormadi. Uning kelishini eshitgandan beri nafrati qoʻzgʻab, oʻzini qoʻygani joy topolmay qoldi. Mirzakalon Ismoiliy, „Fargʻona tong otguncha“
    Oʻzini qoʻymoq - erkinlik his etib, yayrab-yozilgan holatda boʻlmoq, shunday holatda rivojlanmoq, unib oʻsmoq. ◆ Hali sovuqdan qisilib-bujmaygan gavdalar endi oʻzini qoʻydi, yayradi. Oybek, „Tanlangan asarlar“
    Hol-joniga qoʻymay (yoki qoʻymasdan) - q. hol-jon.

Antonimlari

ҚЎЙМОҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.

Feʼl

qoʻymoq

Tillarda

qo‘ymoq

• Turkcha: koymak
• Uygʻurcha: قويماق
• Xakascha: турғызарға
• Yoqutcha: туруор

Ruscha _ru

qoʻymoq
1 ставить; класть; ◆ kitobni parta ustiga qoʻymoq положить книгу на парту; qalamlarni joyiga qoʻy положи карандаши на место; ◆ tomga narvoya qoʻymoq поставить лестницу на крышу; bola boshini onasining yelkasiga qoʻydi ребёнок положил голову на плечо матери;
2 положить, помещать; ◆ omonat kassaga pul qoʻymoq положить деньги в сберкассу;
3 бросать; прекращать, оставлять; ◆ chekishni qoʻymoq бросить курить; qoʻying shu gaplarni! оставьте эти разговоры!; qoʻysang-chi! брось, оставь!; qoʻyasanmi, qoʻymaysanmi?! ты перестанешь или нет?!;
4 откладывать, оставлять; bugungi ishni ertaga qoʻyma посл. не откладывай сегодняшнее дело на завтра;
5 оставлять, приберегать, сохранять; qatra qoʻymay не оставляя (не оставив) ни капли, ни крошки, ни крупинки;
6 позволять, допускать, разрешать; yoʻq desam ham qoʻymadi хоть я и не соглашался, он настоял на своём; uylanishni unga kim qoʻyibdi кто разрешил ему жениться; куда ему жениться;
7 пускать, отпускать, освобождать; ◆ otni oʻtga qoʻymoq пустить лошадь пастись; qoʻyib yubormoq отпустить; выпустить из рук; ◆ oʻz ixtiyoriga qoʻymoq предоставить самому себе; qoʻyvoring! или qoʻyib yuboring! пустите!, отпустите!; ◆ xotin qoʻymoq бросить жену; развестись с женой;
8 пускать; напускать; ◆ ekinlarga suv qoʻymoq пустить воду на посевы; ◆ ovga qush qoʻymoq пускать ловчую птицу на дичь;
9 вставлять; ◆ tish qoʻymoq вставлять зубы;
10 отпускать; носить; ◆ soqol qoʻymoq отпускать бороду, носить бороду;
11 строить, вить; ◆ in qoʻymoq строить (вить) гнездо;
12 устраивать, устанавливать; ◆ eshik qoʻymoq установить дверь;
13 ставить; определять, назначать; ◆ baho qoʻymoq поставить оценку; ◆ narx qoʻymoq назначить цену; ◆ diagnoz qoʻymoq определить (ставить) диагноз;
14 перен. ввергать, повергать; ◆ ogʻir ahvolga solib qoʻymoq ввергнуть в тяжёлое положение;
15 разг. дать, стукнуть, хлестать; ◆ tarsaki qoʻymoq дать пощёчину;
16 перен. ставить; показывать, демонстрировать; ◆ pyesani sahnaga qoʻymoq ставить пьесу на сцене; ◆ kino qoʻymoq демонстрировать кинофильм;
17 перен. ставить, считать; ◆ yuqori qoʻymoq высоко ставить;
18 ставить, выдвигать; ◆ masala qoʻymoq поставить вопрос;
19 красить; ◆ qoshiga oʻsma qoʻymoq красить брови усьмой (см. oʻsma I); ◆ upa qoʻymoq мазаться пудрой, пудриться;
20 в сочетании с именами существительными образует сложные глаголы; ◆ ixlos qoʻymoq благоговеть; ◆ yoʻl qoʻymoq допускать позволить, попустительствовать; ◆ mehr qoʻymoq полюбить; ot (или nom) ◆ qoʻymoq дать имя, назвать; именовать; ◆ ot qoʻymoq пускать коня вскачь; ◆ sarlavha qoʻymoq озаглавить (статью, книгу); ◆ oʻt qoʻymoq разжигать; поджигать; ◆ qadam qoʻymoq шагать, ступить; вступать; oʻgʻlim sakkizga (или sakkiz yoshga) qadam qoʻydi моему сыну пошёл восьмой год; ◆ yoʻlda qoʻymoq опережать, оставлять позади (в каком-л. деле); обставлять; перещеголять; har nav taom tayyorlashda har qanday mohir oshpazni yoʻlda qoʻyadi в приготовлении любых блюд он любого искусного повара оставит позади; ◆ ishdan qoʻymoq отрывать от работы; помешать работе; ◆ yoʻldan qoʻymoq остановить (кого-л.) по дороге, помешать продолжать путь;
21 в сочетании с деепр на -(i)b или -a/-y (в отриц. ф.) выступает в роли вспомогательного глагола и выражает законченность, завершённость действия; aytmasangiz aytmay qoʻya qoping не хотите сказать, ну и не говорите; aytib berib qoʻya qol расскажи же, ну расскажи; bormay qoʻymaydi он обязательно пойдёт; ◆ yozib qoʻymoq написать; u iljayib qoʻydi он улыбнулся; Bu uchrashuvni Saidiy shuncha kutmagan ediki; oʻzining koʻziga ham ishonmay qoʻydi (А. Ќаћћор, «Сароб») Саиди настолько не ожидал этой встречи, что не поверил собственным глазам; Mendan hech kim xabar olmay qoʻydi (Ѓ. Ѓулом, «Т. мурда») Все перестали обо мне справляться; Все перестали меня навещать; ◆ eshikka chiqarib qoʻymoq выставить за дверь; u ishga chiqmay qoʻydi он перестал выходить на работу; u, xuddi bir ayb ish qilib qoʻyganday, hech kimning yuziga qaramasdi он ни на кого не поднимал глаз, словно совершил что-то предосудительное; Yoqubjon miyigʻida kulib qoʻydi Якубджан усмехнулся в усы; * olasiz-qoʻyasiz возьмёте, получите (и всё!); kuladi-qoʻyadi он смеется и только; он только и знает смеяться.