son

Vikilug‘at dan olingan


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

son

Aytilishi

Etimologiyasi

SON I ’adad’, 'miqdor’. Maktabning ochilganiga ikki hafta boʻlmay oʻquvchilarning s o n i oʻttizdan oshib ketdi (Mirzakalon Ismoiliy). Bu ot qadimgi turkiy tildagi ’sana—’ maʼnosini anglatgan sa— feʼlidan (ПДП, 418; Devon, III, 265; DS, 478) -n qoʻshimchasi bilan yasalgan (ПДП, 419; Devon, III, 172; DS, 483); oʻzbek tilida a unlnsi â unlisiga almashgan: sa— + n = san > sân.

SON II ’oyoqning tizza bilan tos oraligʻidagi qismi’. "Shundoq degan boʻlsam, ajab qilibman, xoʻb hilibman!" - dedi ikki hoʻlini s o n i g a urib (Abdulla Qaqqor). Qadimgi t^fkiy tilda qam sh^shday maʼnoni anglatgan bu ot asli san tarzida talasffuz qilingan (ДС, 483); oʻzbek tilida a ^galisi â unlisiga almashgan: san > sân.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

I 1 mat. Narsalarning qanchaligi-ni, sanogʻini, adadini hisoblash uchun xizmat qiladigan vosita; matematik tushuncha. ◆ Butun sonlar. Kasr sonlar. Sonlar nisbati.
Sonlar nazariyasi. m ◆ Son tushunchasining ri-vojlanishiga oʻrta asr matematiklari ham katta hissa soʻshdilar. "UzME" .

2 s. t. Raqam. ◆ Bir soni. Yigirma besh soni.

3 Miqsor, sanoq; adad. ◆ Kelayotgan ayol-larning soni yoʻq. Oybek, «Tanlangan asarlar» . ◆ Soʻnggi sirk, yil mobaynida respublikamizda ilmiy xodimlarningumumiy soni 103marta., koʻpaydi. "Fan va turmush" .

Son mingta Juda ham koʻp, necha-necha mingta. ◆ ..Yoshullini, marhuma Kurbonoy sizi-mizni matstaganlar son mingta. Ularni soʻ-yaylik, mening oʻzimni matstaganlar-chi?M. M. Doʻst, «Lolazor» .
Soni bor, salmogʻi yoʻq s. salmoq.

4 Nomer; tartib nomeri. ◆ Ikkinchi son oʻrta maktab. yat ◆ "Mulla Nasriddin"ning u sonini ochits eslay olmasam ham, koʻrganligim xotiramda ravshan bor. A. Qodiriy, «Kichik asarlar» .

5 tlsh. Predmetlarning mikdorini, son-sanogʻini va sanoq jihatidan tartibini bildiruvchi soʻz turkumi. ◆ Sanots sonlar. Tartib sonlar. Chama sonlar.

Son kirdi (yoki tegdi) Durust boʻlib qol-di, tuzaldi. ◆ Unga hech son tegmaydi. n ◆ [Qoʻch-sorning] Koʻposhiklari ham yoʻsolib boryapti. Kiyim-boshiga son kirib soldi. A. Yoqubov, «Sh» . Shodiyev, Topilgan qiz. Songa qoʻshilmoq (yoki kirmok) 1) hisobga, qatorga kirmoq. ◆ Kimgaki boʻlmasa atslu bilim yor, Qoʻshma uni odam soniga zinhor. "Fan va turmush"; 2) yaxshilanmoq, «tartibga tushmoq» . ◆ Sonsiz xo-tinning uyi songa kirmas. Maqol . n ◆ [Oshno:] Bu yerlar ham songa kiradi, yashildan libos kiyadi, bogʻu boʻstonga aylanadi.. M. M . Doʻst, Lolazor. Sondan chiqmoq 1) hisobdan, qa-tordan, odamgarchilikdan chiqmoq. ◆ -Hadeb uyda oʻtiraverish ham odamni sondan chitsara-di, — dedi kampir Sanamga. Sh. Xolmirzayev, «Toʻlqinlar; 2) yaroqsiz holga kelmoq» . ◆ Urush hammani sondan chitsardi. "Yoshlik" .

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

son

Aytilishi

Etimologiyasi

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

II 1 Odam va hayvon oyogʻining tiz-za bilan tos oʻrtasidagi qismi. ◆ Soni yoʻgʻon odam. Son suyagi. Suv uning sonigacha chitsdi. m ◆ Said suv toʻla choʻmichni uzatayotganda, bir sultum suv otasining soniga toʻkilib ketdi. "Yoshlik" . ◆ Xumor kelin Boʻrijonning soʻlidan gavron tayotsni olib, hoʻkizlarinng sagʻrisiga, soniga zarb bilan urdi. S. Nurov, «Maysalar-ni ayoz urmaydi» . ◆ Kuygan banda urib yigʻlar soniga, Shahid boʻlgan boʻyaladi soniga. "Erali va Sherali" .

2 Hayvonlar oyogʻining shu qismidagi goʻshti. ◆ Sultonov kiyikning sonini songa, toʻshini toʻshga ajratib saranjomlarkan.. oʻziga sarashib turgan Ortitssa koʻzi tushgan sari, koʻngilgʻashligi ortibborardi. M. Mansurov, «Yombi» .

Sinonimlari

Antonimlari

СОН. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

Ruscha ru

son I
1
число, количество; ◆ soni yoʻq или ◆  son-sanoqsiz, son- sanogʻi yoʻq бесчисленный, бессчётный, несметный; многочисленный, очень большой (по количеству), бесчисленное множество, не перечесть; ◆ son-sanoqsiz odamlar бесчисленное множество людей; ◆ soni bor, salmogʻi yoʻq см. ◆ salmoq; sonda bor, sanoqda yoʻq (букв. число есть, а в списке нет) только номинально; только числится; ◆ son-salmoq или ◆ sonu salmoq значение, вес, авторитет;
2 грам. (имя) числительное; ◆ sanoq son количественное числительное; tartib (или ◆  sira )son порядковое числительное;
3 номер; ◆ ikkinchi son "Boyovut" sovxozi совхоз «Баяут» номер два; ◆ gazetaning bugungi soni сегодняшний номер газеты; ◆ 


son II
бедро; ляжка; // бедренный; ◆ son suyagi бедренная кость; ◆ son goʻshti окорок.


Flag of South Africa.svg Afrikaanscha (af)

Ot

son

quyosh


Flag of Turkey.svg Turkcha (tr)

Sifat

son (qiyosiy daha son, eng yuqori en son)

oxir, oxirgi, pirovardida, poyon, soʻng, tamom, xotima, yakunlovchi