под

Vikilug‘at dan olingan


Flag of Russia.svg Ruscha (ru)[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

под

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

под I м предл. о поде, на поду pechning tagi (oʻt yoqiladigan joyi).

под II (подо) предлог
а) с вин. i тв.
1 ostida, tagida; ostiga, tagiga; ostidan; tagidan; ◆ находиться ~ столом stol tagida boʻlmoq; ◆ поставить ~ стол stol tagiga qoʻymoq; смотреть под ноги oyogʻining ostiga qaramoq; ◆ спуститься ~ воду suv ostiga tushmoq; ◆ работать ~ землёй yer ostida ishlamoq; ◆ спрятать ~ замок qulflab qoʻymoq; ◆ хранить ~ замком qulflab (qulflagan holda) saqlamoq; ◆ ~о мной обрыв oyogʻim ostida jarlik yotibdi;
2 yonida, yaqinida, yaqin joyda, atrofida, boʻsagʻasida; yoniga, yaqiniga; ostida; ◆ жить ~ Москвой Moskva yaqinida (atrofida) yashamoq; ◆ попасть ~ дождь yomgʻirda qolmoq; ◆ идти ~ дождём yomgʻirda yurmoq (ketmoq);
3 ostida, qoʻl ostida; ostiga; ◆ быть ~ руководством кого-н. birovning rahbarligi ostida boʻlmoq; ◆ взять ~ свою защиту oʻz himoyasiga (himoyasi ostiga) olmoq; ◆ быть ~ угрозой xavf ostida boʻlmoq; ◆ поставить ~ угрозу xavf ostiga (xavf-xatarga) qoʻymoq; ◆ отдать ~ суд sudga bermoq;
4 uchun, -ga]] ; ◆ отвести сарай ~ сено saroyni pichanga (pichan bosib qoʻyish uchun) ajratmoq; ◆ бочка предназначена ~ вино bochka vinoga moʻljallangan;
5 ostida, etagida; -ga , qarab; спускаться под гору togʻning etagiga tushmoq.
б) с вин.
1 koʻmaklashib (yordamlashib) manosida; взять под руку qoʻlidan (qoʻltigʻidan) olmoq;
2 -ga yaqin, -ga tomon; chogʻda; ◆ ~ вечер kechga yaqin; ◆ ~ утро ertalabga (azonga) yaqin; ему ◆ ~ сорок u qirqlarga yaqinlashib qolgan; ◆ в ночь ~ Новый год Yangi yil boʻladigan kun kechasi; ◆ ~ старость qarigan chogʻida;
3 -ga oʻxshatib, shaklida, tusida, monand; отделать мебель ◆ ~ орех mebelni yongʻoq (yogʻochi) tusida ishlamoq;
4 biror narsa evaziga; bilan; ◆ взять денъги ~ расписку tilxat bilan pul olmoq; ◆ ~ залог вещей buyumlarni garovga qoʻyib;
5 ostida, joʻrligida, bilan; ◆ петь ~ аккомпанемент гитары gitaraga joʻr boʻlib ashula aytmoq; ◆ танцевать ~ музыку muzikaga oʻynamoq.
в) с тв.
1 ostida, ostidagi; bilan; ega boʻlgan, bor; ◆ пароход ~ советским флагом sovet bayrogʻi tikilgan paroxod; ◆ рыба ~ соусом sousli (sous solingan) baliq;
2 tasirida, ostida, natijasida; ◆ ~ влиянием гнева gʻazab tasirida;
3 deb, deganda; ◆ что надо понимать ~ ощущением? sezgi deb (sezgi deganda) nimani tushunish kerak?

[[под- (]][[подо- ]]i [[подь-) ]]приставка old qoʻshimcha I quyidagi manolarni ifodalovchi fellar yasaydi: 1) biror narsa ostidagi harakatni bildiradi: tagida (ostida), tagiga (ostiga), tagidan (ostidan) soʻzlari kabi: подложить tagiga (ostiga) qoʻymoq, подсунуть (tagiga) suqib qoʻymoq, подковырнуть tagidan (ostidan) qovlab qoʻymoq; 2) biror narsaga yaqinlashishni bildiradi: подьехать yaqinlashib qolmoq; 3) bir oz qoʻshishni, yana qoʻshishni (qoʻyish, solish, sepishni) bildiradi: подлить yana qoʻymoq, ustiga yana bir oz qoʻymoq, подсыпать sepmoq, yana bir oz sepmoq; 4) harakatni takrorlashni, unga qoʻshilishni bildiradi: поддакивать "ha-ha" demoq (birovning gapini quvvatlamoq), подвывать qoʻshilishib uvlamoq, uv tortmoq (uvillamoq); 5) harakatning oz-moz, sal-pal, bilinar-bilinmas bajarilishini ifodalaydi: подкрасить bir oz boʻyab qoʻymoq, подзакусить oz-moz tamaddi qilib olmoq, подлечиться sal-pal davolanib olmoq (davolanmoq); 6) ish-harakatning pinhonligini, zimdan qilinganligini bildiradi: подсмотреть yashirincha qarab olmoq, подслушать yashirincha quloq solmoq (eshitmoq).
II quyidagi manolarni ifodalovchi ot va sifatlar yasaydi: 1) osti, ostki, ostidagi kabi sifat yasaydi: поджелудочный meda ostidagi, meda osti...; 2) katta gruppaning kichik bir qismini bildiruvchi ot yasaydi: подотдел boʻlimga boʻysunadigan kichik boʻlim, подвид kichik tur, kenja tur, подгруппа kichik gruppa, gruppacha, подкласс kenja sinf (oʻsimlik yoki hayvonlar sistematikasida); 3) qaramoridagi, qarashli, -ga]] tobe (oid) kabi sifat yasaydi: подведомственный idora qaramogʻidagi, idoraga qarashli, подсудный sud idorasiga qarashli; 4) biror joy yoki narsa yaqinida degan manoni bildiradi: подтропики tropika yoni (yaqini), подгородный shahar yaqinidagi; 5) quyiroq mansabni ifodalovchi ot yasaydi: подшкипер shkiper yordamchisi, подштурман shturman yordamchisi.

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

Tarjimalari[tahrirlash]